قانون برگزاري مناقصات و آیین نامه هاي اجرایی آن

فصل اول – کلیات
ماده 1 – کاربرد
الف – این قانون به منظور تعیین روش و مراحل برگزاري مناقصات به تصویب میرسد و تنها در معـاملاتی کـه بـ ا
رعایت این قانون انجام میشود، کاربرد دارد.
ب – قواي سه گانه جمهوري اسلامی ایران اعم از وزارتخانهها، سازمانها و موسسات و شرکتهاي دولتی، موسسات
انتفاعی وابسته به دولت، بانکها و موسسات اعتباري دولتی، شرکتهاي بیمه دولتـی، موسسـات و نهادهـاي عمـومی
غیردولتی ( در مواردي که آن بنیادها و نهادها از بودجه کل کشور استفاده مینمایند)، موسسات عمـومی، بنیادهـا و
نهادهاي انقلاب اسلامی، شوراي نگهبان قانون اساسی و همچنین دستگاهها و واحدهایی که شمول قانون بـر آنهـا
مستلزم ذکر یا تصریح نام است، اعم از این که قانون خاص خود را داشته و یا از قـوانین و مقـررات عـام تبعیـت
نمایند. نظیر وزارت جهاد کشاورزي، شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشـیمی
ایران، سازمان گسترش و نوسازي صنایع ایران، سازمان بنادر و کشتیرانی جمهوري اسلامی ایران، سازمان توسعه و
نوسازي معادن و صنایع معدنی ایران، سازمان صدا و سیماي جمهوري اسلامی ایران و شرکتهاي تابعه آنها موظفنـد
در برگزاري مناقصه مقررات این قانون را رعایت کنند.
تبصره – نیروهاي مسلح، تـابع مقـررات و ضـوابط خـاص خـود بـوده و از شـمول ایـن قـانون مسـتثنی هسـتند .
ماده 2 – تعاریف
واژگانی که در این قانون به کار برده شده، به شرح زیر تعریفمیشوند:
الف – مناقصه: فرآیندي است رقابتی براي تامین کیفیت موردنظر (طبق اسناد مناقصه) که در آن تعهـدات موضـوع
معامله به مناقصهگري که کمترین قیمت متناسب را پیشنهاد کرده باشد واگذارمیشود.
ب – مناقصــه گــزار : دســتگاه موضــوع بنــد ب مــاده 1 ایــن قــانون کــه مناقصــه را برگــزار مــی نمایــد.
ج – مناقصهگر: شخصی حقیقی یـا حقـوقی اسـت کـه اسـناد مناقصـه را دریافـت و در مناقصـه شـرکت مـی کنـد .
د – کمیته فنی بازرگانی: هیأتی است با حداقل سه عضو خبره فنی بازرگانی صـلاحیتدار کـه از سـوي مقـام مجـاز
دستگاه مناقصهگزار انتخابمیشود و ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها و سایر وظـایف مقـرر در ایـن قـانون را بـر
عهدهمیگیرد.
هـ – ارزیابی کیفی مناقصهگران: عبارت است از ارزیابی توان انجام تعهدات مناقصهگران که از سوي مناقصهگزار یا
به تشخیص وي توسط کمیته فنی بازرگانی انجاممیشود.
و – ارزیابی فنی بازرگانی پیشـنهادها : فرآینـدي اسـت کـه در آن مشخصـات، اسـتانداردها، کـارایی، دوام و سـایر
ویژگیهاي فنی بازرگانی پیشنهادهاي مناقصهگران بررسی، ارزیابی و پیشنهادهاي قابلقبول برگزیدهمیشوند.
ز – ارزیابی مالی: فرآیندي است کـه در آن مناسـبترین قیمـت بـ ه شـرح منـدرج در مـاده 20 ایـن قـانون از بـین
پیشنهادهایی که از نظر فنی بازرگانی پذیرفتهشدهاند، برگزیدهمیشود.
ح – ارزیابی شکلی: عبارت است از بررسی کامل بودن اسناد و امضاي آنها، غیر مشـروط و خوانـا بـودن پیشـنهاد
قیمت.
ط – انحصار: انحصـار در معاملـه عبـارت اسـت از یگ انـه بـودن متقاضـی شـرکت در معام لـه کـه بـه طـرق زیـر
تعیینمیشود:
-1 اعلان هیأت وزیران براي کالاها و خدماتی که در انحصار دولت است.
-2 انتشار آگهی عمومی و ایجاب تنها یک متقاضی براي انجام معامله.
ي – برنامه زمانی مناقصه: سندي است که در آن زمان و مهلت برگـزاري مراحـل مختلـف مناقصـه، مـدت اعتبـار
پیشنهادها و زمان انعقاد قرارداد مشخصمیشود.
ماده 3 – طبقهبندي معاملات
معاملات از نظر نصاب (قیمت معامله) به سه دسته تقسیم میشوند:
-1 معاملات کوچک: معاملاتی که به قیمت ثابت سال 1382 کمتر از بیست میلیون(20000000) ریال باشد.
-2 معاملات متوسط: معاملاتی که مبلغ موردمعامله بیش از سقف مبلغ معاملات کوچک بوده و از ده برابـر سـقف
ارزش معاملات کوچک تجاوزنکند.
-2 معاملات بزرگ: معاملاتی که مبلغ برآورد اولیه آنها بیش از ده برابر سقف ارزش مبلـغ معـاملات کوچـک
باشد.
تبصره 1 – وزارت امور اقتصادي و دارایی مکلـف اسـت در ابتـداي هـر سـال نصـاب معـاملات را براسـاس
شاخص بهاي کالاها و خدمات اعلامشده توسط بانک مرکزي جمهـوري اسـلامی ایـران، جهـت تصـویب بـه
هیأت وزیران پیشنهادنماید.
تبصره 2 – مبلغ نصاب براي معاملات کوچک و متوسط مبلـغ مـورد معاملـه و در معـاملات عمـده مبلـغ
برآوردي واحد متقاضی معامله میباشد.
تبصره 3 – مبلغ یا برآورد معاملات مشمول هریک از نصابهاي فوق نباید با تفکیـک اقلامـی کـه بـه طـور
متعارف یک مجموعه واحد تلقیمیشوند، به نصاب پایینتر بردهشود.
ماده 4 – طبقهبندي انواع مناقصات
الف – مناقصات از نظر مراحل بررسی به انواع زیر طبقه بندي میشوند:
-1 مناقصه یکمرحلهاي: مناقصهاي است که در آن نیازي به ارزیابی فنی بازرگـانی پیشـنهادها نباشـد . در
این مناقصه پاکتهاي پیشنهاد مناقصهگران در یک جلسه گشوده و در همان جلسه برنده مناقصـه تعیـین
میشود.
-2 مناقصه دومرحلهاي: مناقصهاي است که به تشخیص مناقصهگزار، بررسی فنی بازرگانی پیشـنهادها لازم
باشد. در این مناقصه کمیته فنی بازرگانی تشکیل میشود و نتایج ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را به
کمیسیون مناقصه گزارشمیکند و براساس مفاد ماده 19 این قانون برنده مناقصه تعیین میشود.
ب – مناقصــات از نظــ ر روش دعــوت مناقصــه گــران بــه انــواع زیــر طبقــه بنــدي مــی شــوند:
-1 مناقصه عمومی: مناقصهاي است که در آن فراخـوان مناقصـه از طریـق آگهـی عمـومی بـه اطـلاع
مناقصهگران میرسد.
-3 مناقصه محدود: مناقصهاي است که در آن به تشخیص و مسئولیت بالاترین مقام دستگاه مناقصـه گـزار،
محدودیت برگزاري مناقصه عمومی با ذکر ادله تاییدشود. فراخوان مناقصه از طریـق ارسـال دعوتنامـه
براي مناقصـه گـران صـلاحیتدار (براسـاس ضـوابط موضـوع مـواد 13 و 27 ایـن قـانون ) بـه اطـلاع
مناقصهگران میرسد.
فصل دوم – سازماندهی مناقصات
ماده 5 – کمیسیون مناقصه
الف – کمیسیون مناقصه از اعضاي زیر تشکیل میشود:
-1 رئیس دستگاه مناقصهگزار یا نماینده وي.
-2 ذیحساب یا بالاترین مقام مالی دستگاه مناقصهگزار حسب مورد.
-3 مسئول فنی دستگاه.
ب – در مناقصات مربوط به شهرداریها، از سوي شوراي شهر یک نفر به عنوان ناظر در جلسـات
کمیسیون مناقصه شرکت خواهد کرد.
ج – کمیسیون با حضور هر سه نفر اعضاي مزبور رسمیت دارد و تمام اعضا مکلف به حضـور در
جلسه و ابراز نظر هستند. تصمیمات کمیسیون با راي اکثریت اعضا معتبر خواهد بود.
د – در مناقصــات دومرحلــهاي کمیســیون مناقصــه بــا حضــور رئــیس دســتگاه مناقصــه گــزار
تشکیلمیشود.
هـ – اعضاء کمیسیون مناقصات در شرکتهاي دولتی با انتخاب هیأت مدیره میباشد.
ماده 6 – وظایف کمیسیون مناقصهاهم وظایف کمیسیون مناقصه به شرح زیر است:
الف – تشکیل جلسات کمیسیون مناقصه در موعد مقرر در فراخوان مناقصه.
ب – بررسی پیشنهادهاي مناقصهگران از نظر کامل بـودن مـدارك و امضـاي آنهـا و نیـز خوانـا بـودن و
غیرمشروط بودن پیشنهادهاي قیمت (ارزیابی شکلی).
ج – ارزیابی پیشنهادها و تعیین پیشنهادهاي قابل قبول طبق شرایط و اسناد مناقصه.
د – ارجاع بررسی فنی پیشنهادها به کمیته فنی بازرگانی در مناقصات دو مرحله اي.
هـ – تعیین برندگان اول و دوم مناقصه ( طبق ضوابط مواد 19 و 20 این قانون ).
و – تنظیم صورتجلسات مناقصه.
ز – تصمیم گیري در باره تجدید یا لغو مناقصه.
ماده 7 – هیأت رسیدگی به شکایات
بهمنظور رسیدگی به دعاوي بین مناقصهگر و مناقصهگزار هیأت رسیدگی تشکیلمیگردد. اساسنامه هیـأت
رسیدگی به شکایات به تصویب مجلس شوراي اسلامی خواهدرسید.
ماده 8 – وظایف هیأت رسیدگی به شکایات
الف – رسیدگی به اعتراضات مربوط به اجرانشدن هریک از مواد این قانون.
ب – صدور راي تجدید یا لغو مناقصه
تبصره 1 – موارد زیر مشمول رسیدگی از سوي هیأت رسیدگی به شکایات نیست:
-1 معیارها و روش هاي ارزیابی پیشنهادها.
-2 – ترجیح پیشنهاددهندگان داخلی.
-3 اعتراضاتی که یک ماه پس از اعتبار پیشنهادها ارسال شدهباشد.
-4 شکایت برندگان مناقصات پس از انعقاد قرارداد.
تبصره 2 – آییننامه اجرایی این ماده پس از تصویب این قانون و اساسنامه موضوع ماده 7 به پیشنهاد
سازمان مدیریت و برنامهریزي کشور و وزارت امور اقتصادي و دارایی بـه تصـویب هیـأت وزیـران
خواهدرسید.
فصل سوم – برگزاري مناقصات
ماده 9 – فرآیند برگزاري مناقصات
فرآیند برگزاري مناقصات به ترتیب شامل مراحل زیر است:
الف – تامین منابع مالی.
ب – تعیین نوع مناقصه در معاملات بزرگ ( یکمرحلهاي یا دو مرحله اي، عمومی یا محدود )
ج – تهیه اسناد مناقصه.
د – ارزیابی کیفی مناقصهگران در صورت لزوم
هـ – فراخوان مناقصه.
و – ارزیابی پیشنهادها.
ز – تعیین برنده مناقصه و انعقاد قرارداد.
ماده 10 – تامین منابع مالی
الف – انجام معامله به هر طریق مشروط برآن است که دستگاههاي موضوع بند ب ماده 1 این قانون
به نحو مقتضی نسبت به پیش بینی منابع مالی معامله در مدت قرارداد اطمینـان حاصـل و مراتـب در
اسناد مرتبط قید شده باشد.
ب – موضوع پیش بینی منابع مالی و نحوه ضمان تاخیر تعهدات براي انجام معامله باید به صـراحت
در شرایط و اسناد مناقصه از سوي دستگاه مناقصهگزار قید و تعهد شود.
ماده 11 – روش هاي انجام مناقصه
مناقصه به طرق زیر انجام میشود :
الف – در معاملات کوچک، کارپرداز یا مامور خرید باید باتوجه به کم و کیف موضوع معامله ( کالا
و خدمت یا حقوق ) درباره بهاي آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح و اخذ فاکتور مشخص
و به تشخیص و مسئولیت خود، معامله را با تامین کیفیت به کمترین بهاي ممکن انجام دهد.
ب – در معاملات متوسط، کارپرداز یا مامور خرید باید باتوجه به کم و کیف موضوع معامله ( کـالا،
خدمت یا حقوق ) درباره بهاي آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح و اخذ حداقل سـه فقـره
استعلام کتبی، با تامین کیفیت مورد نظر، چنانچه بهاي بـه دسـت آمـده مـورد تاییـد مسـئول واحـد
تدارکاتی یا مقام مسئول همتراز وي باشد، معامله را با عقـد قـرارداد یـا اخـذ فـاکتور انجـام دهـد و
چنانچه اخذ سه فقره استعلام کتبی ممکن نباشد با تایید مسئول تدارکاتی یا مقام مسئول همتراز وي،
به تعداد موجود کفایت میشود.
تبصره – چنانچه مسئولیت واحد تدارکاتی بر عهده کارپرداز واحـد باشـد امضـاي نـامبرده بـه منزلـه
امضاي مسئول واحد تدارکاتی است. درصورتی که دستگاه اجرایی فاقد کارپرداز باشد.
میتوان وظایف مندرج در این قانون را به متصدیان پستهاي مشابه سازمانی و یا به مامور خرید محول
نمود.
ج – در معاملات بزرگ به یکی از روش هاي زیر عمل میشود:
-1برگزاري مناقصه عمومی از طریق انتشار فراخوان در روزنامه هاي کثیرالانتشار،
-2برگزاري مناقصه محدود.
ماده 12 – ارزیابی کیفی مناقصهگران
الف – در ارزیابی کیفی مناقصهگران، باید موارد زیر لحاظ شود:
-1 تضمین کیفیت خدمات و محصولات.
-2 داشتن تجربه و دانش در زمینه مورد نظر.
-3 حسن سابقه.
-4 داشتن پروانه کار یا گواهینامه هاي صلاحیت، در صورت لزوم.
-5 توان مالی متقاضی براي انجام کار در صورت لزوم.
ب – مراحل ارزیابی کیفی مناقصهگران به شرح زیر است:
-1 تعیین معیارهاي ارزیابی و اهمیت نسبی معیارها.
-2 تهیه اسناد ارزیابی.
-3 دریافت، تکمیل و ارسال اسناد ارزیابی از سوي متقاضیان.
-4 ارزیابی اسناد دریافت شده و تعیین امتیاز هر یک از مناقصهگران و رتبه بندي آنها.
-5 اعلام اسامی مناقصهگران صلاحیتدار به کارفرما و امتیازات و رتبه آنها ( تهیه لیست کوتاه ).
-6 مستندسازي ارزیابی کیفی مناقصهگران.
ج – سازمان مدیریت و برنامه ریزي کشور مکلف است با همکاري دستگاههاي اجرایی حداکثر سه ماه
پس از تصویب این قانون آئین نامه اجرایی ارزیابی کیفی مناقصهگران را با رعایت موازین مقرر در این
ماده که بیانگر شاخص هاي اندازه گیري و روش ارزیابی مناقصهگران باشد تهیه و بـه تصـویب هیـأت
وزیران برساند.
ماده 13 – فراخوان مناقصه
الف – مفاد فراخوان مناقصه حداقل باید شامل موارد زیر باشد:
-1 نام و نشانی مناقصهگزار.
-2 نوع، کمیت و کیفیت کالا یا خدمات،
-3 نوع و مبلغ تضمین شرکت در مناقصه،
-4 محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل و گشایش پیشنهادها،
-5 مبلغ برآوردشده معامله و مبانی آن (در صورتی که تعیین آن میسر یا به مصلحت باشد) در مـواردي کـه
فهرست بهاي پایه وجوددارد، برآورد مربوط طبق فهرست یادشده تهیهمیشود.
ب – فراخوان مناقصه عمومی باید به تشخیص مناقصـه گـزار از دو تـا سـه نوبـت حـداقل در یکـی از
روزنامــــههــــاي کثیــــرالانتشــــار کشــــوري یــــا اســــتان مربــــوط منتشــــرگــــردد.
ج – مناقصهگزار میتواند علاوهبر موارد مذکور در بند ب این ماده از طریق سایر رسانههاي گروهـی و
رسانههاي ارتباط جمعی یا شبکههاي اطلاعرسانی نیز فراخوان را منتشرنماید.
د – درصورتیکه نیاز به برگزاري مناقصه بینالمللی باشد، یا استفاده از تسهیلات اعتباري خارجی مطرح
باشد، باید با کسب مجوزهاي مربوط و با رعایت موازین قانون حداکثر استفاده از توان فنی، مهندسـی،
تولیـدي و صـنعتی و اجرایـی کشـور مصـوب 1375/12/12 آگهـی مربـوط در یکـی از روزنامـههـاي
کثیرالانتشار و حداقل یک نوبت در یکی از روزنامههاي انگلیسی زبان داخل و یک مجلـه یـا روزنامـه
بینالمللی مرتبط با موضوع مناقصه منتشرمیشود.
ماده 14 – اسناد مناقصه
الــف – تمــامی اســناد مناقصــه بایــد بــهطــور یکســان بــه همــه داوطلبــان تحویــلشــود.
ب – اسناد مناقصه شامل موارد زیر است:
-1 نام و نشانی مناقصهگزار.
-2 نوع و مبلغ تضمین مناقصه.
-3 محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل پیشنهادها و گشایش آنها.
-4 مبلغ پیش پرداخت و تضمین حسن انجام کار.
-5 مدت اعتبار پیشنهادها.
-6 شرح کار، مشخصات فنی بازرگانی، استانداردها، نوع، کمیت و کیفیت کالا یا خدمات.
-7 برنامه ریزي انجام کار یا تحویل کالا.
-8 معیارها و روش ارزیابی کیفی مناقصهگران.
-9 روش تهیه و مهلت مقرر براي تسلیم پیشنهادها و تعداد نسخه هاي آنها.
-10 متن قرارداد شامل موافقتنامه، شرایط عمومی و خصوصی و ضمائم آن.
-11 صورتجلسات و توضیحات موضوع ماده .17
-12 سایر اسنادي که به تشخیص مناقصهگزار لازم باشد.
ماده 15 – ترتیب تهیه و تسلیم پیشنهادها
الف – شرکتکنندگان در مناقصه پس از دریافت یا خرید اسناد باید پیشنهادهاي خود را بهترتیب زیـر
تهیه و به مناقصهگزار تسلیمکنند:
-1 تهیه و تکمیل اسناد و پیشنهادها.
-2 تسلیم پیشنهادها در مهلت مقرر در فراخوان مناقصه.
-3 دریافت رسید تحویل پیشنهادها.
ب – مهلت قبول پیشنهادها در مورد مناقصات داخلی و بینالمللی از آخرین مهلت
تحویل اسناد مناقصه بهترتیب نباید کمتر از ده روز و یک ماه باشد
ماده 16 – شرایط تسلیم و تحویل پیشنهادها
الف – هیچیک از شرکتکنندگان در مناقصه، جز در مواردي که در اسناد مناقصه پیشبینی شدهباشـد،
نمیتوانند بیش از یک پیشنهاد تسلیمکنند.
ب – شرکتکنندگان در مناقصه، اسناد مناقصه و پیشنهادهاي خود را باید در پاکتهـاي جداگانـه لاك و
مهرشده شامل تضمین(پاکت الـف )، پیشـنهاد فنـی بازرگـانی (پاکـت ب ) و پیشـنهاد قیمـت (پاکـت ج )
بگذارند و همه پاکتها را در لفاف مناسب و لاك و مهرشده قراردهند.
ج – مناقصهگزار موظف است در مهلت مقرر همه پیشنهادهاي ارایـه شـده شـرکت کننـدگان را پـس از
دریافت، ثبت و تا جلسه بازگشایی از پاکتها صیانتنماید.
د – هرگونه تسلیم، تحویل، اصلاح، جایگزینی و یا پس گرفتن پیشنهاد باید بهصورت قابلگواهی و در
مهلت و مکان مقرر در اسناد مناقصه انجامشود.
ماده 17 – توضیح و تشریح اسناد
الف – چنانچه شرکتکننده در اسناد مناقصه، ابهام یا ایـرادي مشـاهده کنـد، مـی توانـد از مناقصـه گـزار
توضیحبخواهد.
ب – توضیحات و پاسخ به پرسشهاي مناقصهگران و همچنـین در صـورت تشـکیل «جلسـه توضـیح
اسناد» رونوشت صورتجلسه آن مطابق ماده 22 این قانون بهطـور یکسـان بـراي همـه شـرکت کننـدگان
مناقصهگر ارسال خواهدشد.
ماده 18 – گشایش پیشنهادها
الــــف – پیشــــنهادهاي مناقصــــهگــــران در زمــــان و مکــــان مقــــرر گشــــوده مــــیشــــود.
ب – مراحل گشایش پیشنهادها به شرح زیر است:
-1 تهیه فهرست اسامی دریافتکنندگان اسناد،(پیشنهاد دهندگان)، حاضران و شرکتکنندگان در جلسه.
-2 بازکردن پاکت تضمین (پاکت الف) و کنترل آن.
-3 بازکردن پاکت فنی بازرگانی.
-4 بازکردن پیشنهاد قیمت و کنترل از نظر کامل بودن مدارك و امضاي آنهـا و کنـار گذاشـتن پیشـنهادهاي
غیرقابلقبول در مناقصات یکمرحلهاي.
-5 تحویل پاکتهاي فنی بازرگانی به کمیته فنی بازرگانی در مناقصات دومرحلهاي،
-6 تهیه و تنظیم و امضاي صورتجلسه گشایش پیشنهادها توسط کمیسیون مناقصه.
-7 تحویل پاکتهاي قیمت و پاکت تضمین پیشنهادهاي ردشده به مناقصهگزار براي استرداد به ذينفع.
ج – درصورت برگزاري مناقصه دومرحلهاي، زمان و مکان تشکیل جلسه گشایش پیشـنهادهاي قی مـت،
در جلسه گشایش پاکتها اعلام خواهدشد، این مدت فقط براي یک بار تا سقف مدت اعتبار پیشـنهادها
قابلتمدیـد اسـت . در ایـن صـورت پاکتهـاي قیمـت در یـک لفـاف لاك و مهرشـده توسـط دسـتگاه
مناقصهگزار صیانتمیشود. در مناقصات یکمرحلهاي، پیشنهادهاي قیمت بیدرنگ گشـوده و براسـ اس
ماده 20 این قانون، برنده مناقصه تعیینمیشود.
د- دستگاه مناقصهگزار مکلف است از مناقصهگران یا نمایندگان آنها جهت حضور در جلسـه گشـایش
پیشنهادهاي مالی دعوتنماید.
ماده 19 – ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها
الف – در مناقصات دومرحلهاي مناقصهگزار موظف است براساس معیارها و روشـهاي اعـلام شـده در
اسناد مناقصه، ارزیابی کیفی مناقصهگران و ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را انجام و اعلامنماید.
ب – درصورتیکه بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد، نتیجه بررسی طـی مهلتـی کـه کمیسـیون
مناقصه معینمیکند به جلسه بعدي کمیسیون احاله میشود و براساس گـزارش کمیتـه فنـی بازرگـانی،
پاکتهاي قیمت پیشنهاددهندگانی که امتیـاز فنـی بازرگـانی لازم را احـراز کـرده انـد، گشـوده مـی شـود .
ج – هرگونه ارزیابی فنی بازرگانی، تنها پیش از گشودن پیشنهادهاي قیمت مجاز است.
د – پاکت پیشنهاد قیمت مناقصهگرانی که در ارزیابیهاي فنی بازرگانی پذیرفته نشدهاند، باید ناگشـوده
بازگرداندهشود.
ماده 20 – ارزیابی مالی و تعیین برنده مناقصه
الف – هنگام ارزیابی مالی، مناقصهگري که مناسبترین قیمت را حائز شدهباشد، بهعنوان برنده اول اعلام
خواهدشد و برنده دوم درصورتی اعلام میشود که تفاوت قیمت پیشنهادي وي با برنـده اول، کمتـر از
مبلغ تضمین باشد. روش ارزیابی مالی باید در اسناد مناقصه به صورت مشروح با ذکر نحوه تاثیرگذاري
ارزیابی فنی بازرگانی بر قیمت اعلام شود.
ب – پس از گشودن پاکتهاي قیمت، چنانچه بررسـی قیمتهـا و تجزیـه و کنتـرل مبـان ی آن لازم باشـد،
کمیسیون مناقصه میتواند بررسی آن را به کمیته فنـی بازرگـانی ارجـاع نمایـد و کمیتـه فنـی بازرگـانی
حداکثر ظرف دو هفته نتیجه ارزیابی را به کمیسیون مناقصه اعلام میکند.
ج – پس از گشودن پیشنهادهاي قیمت، تضمین برنده اول و دوم نزد مناقصهگذار نگهـداري و تضـمین
سایر مناقصهگران بازگردانده میشود.
د – در مناقصات بینالمللی، مناقصهگران داخلی نسبت به مناقصهگـران خـارجی تـرجیح دارنـد . نحـوه
ترجیح مناقصهگران داخلی، در اسناد مناقصه قید خواهدشد. مناقصاتی که در آنها رعایت این قاعـده بـه
مصلحت نباشد، باید از سوي شوراي اقتصاد تایید شود.
ماده 21 – انعقاد قرارداد
الف – قرارداد با برنده مناقصه، باید پیش از پایان مدت اعتبار پیشنهادها منعقد شود. این مدت حـداکثر
براي یک بار و برابر مدت پیشبینی شده در اسناد مناقصه قابل تمدید است. بعد از عقد قرارداد تضمین
پیشنهاددهنده دوم مسترد میگردد.
ب – قرارداد با برنده اول در مهلت پیشبینیشده در اسناد، منعقـد خواهـد شـد . چنانچـه برنـده اول از
انعقاد قرارداد امتناعنماید و یا ضمانت انجام تعهدات را ارائهننماید، تضمین مناقصه وي ضبط و قرارداد
با برنده دوم منعقدمیگردد. درصورت امتناع نفر دوم تضمین وي نیز ضبط و مناقصه تجدید خواهدشد.
فصل چهارم – مقررات مناقصات
ماده 22 – شرایط ارسال اسناد و مکاتبات
ارسال مکاتبات یا اسناد مرتبط با مناقصه موضوع ماده 20 این قانون در صورتی معتبر است که فرستادن
آن جز در موارد تغییرنشانی یا محل قابل تصدیق باشد، مانند پست سفارشی، تلگـرام، تلکـس و نظـایر
آن.
ماده 23 – مستندسازي و اطلاع رسانی
الف – دولت موظف است ظرف مدت یک سال بانک اطلاعات و پایگاه ملی اطلاعرسانی مناقصـات
را ایجاد و اطلاعات و اسناد زیر را ثبت و نگهداري کند:
-1 فراخوان مناقصه،
-2 نام و مشخصات اعضاي کمیسیون، مناقصهگران و حاضران در جلسات مناقصات
-3خلاصه اسناد مناقصه،
-4 روش و مراحل ارزیابی کیفی مناقصه گران و نتایج ارزیابی آنها.
-5صورتجلسات و نتایج ارزیابیها.
-6نام، مشخصات و نحوه انتخاب برنده یا برندگان مناقصه.
ب – مناقصهگزار موظف است اطلاعات موضوع بند الف این ماده و نیز همـ ه اسـناد مناقصـه را بـه
نحوي مطمـئن بایگـانی و نگهـداري و نسـخه اي از آن را بـراي بانـک اطلاعـات مناقصـات ارسـال کنـد .
ج – اطلاعات کلیه معاملات اعم از مناقصه و ترك مناقصه – جز آن دسته از معـاملاتی کـه بـه تشـخیص
هیأت وزیران باید مستور بماند – باید از طریق شبکه ملی اطلاعرسانی مناقصات در اختیار عموم قرارگیرد.
د – حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون، آئین نامه اجرایی نظام مستندسازي و اطـلاع رسـانی
مناقصات از سوي سازمان مدیریت و برنامه ریزي کشور با همکاري وزارت امور اقتصادي و دارایی تهیه و
به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید.
ماده 24 – تجدید و لغو مناقصه
الف – مناقصه در شرایط زیر تجدید میگردد:
-1کم بودن تعداد مناقصهگران از حد نصاب تعیین شده در اسناد مناقصه.
-2امتناع برندگان اول و دوم مناقصه از انعقاد قرارداد.
-3پایان مدت اعتبار پیشنهادها.
-4راي هیأت رسیدگی به شکایات.
-5بالابودن قیمتها به نحوي که توجیه اقتصادي طرح منتفی گردد.
ب – مناقصه در شرایط زیر لغو میشود:
-1 نیاز به کالا یا خدمات موضوع مناقصه مرتفع شدهباشد.
-2 تغییرات زیادي در اسناد مناقصه لازم باشد و موجب تغییر در ماهیت مناقصهگردد.
-3 پیشامدهاي غیرمتعارف نظیر جنگ، زلزله، سیل و مانند آنها.
-4 راي هیأت رسیدگی به شکایات.
-5 تشخیص کمیسیون مناقصه مبنی بر تبانی بین مناقصهگران.
ج – مناقصهگزار باید تجدید و یا لغو مناقصه را مطابق ماده 22 این قانون به آگاهی همه مناقصهگران برساند.
ماده 25 – نحوه رسیدگی به شکایات
الف – چنانچه هر یک از مناقصهگران نسبتبـه اجـ رانشـدن مـوادي از قـانون برگـزاري مناقصـات اعتـراض
داشــــتهباشــــد مــــیتوانــــد بــــه بــــالاترین مقــــام دســــتگاه مناقصــــه گــــزار شــــکایت کنــــد.
ب – دستگاه مناقصهگزار مکلف است در مهلت پانزده روز کاري از تاریخ دریافـت شـکایت، رسـیدگی هـاي
لازم را به عملآورده و درصورت وارد دانستن اعتراض، مطـابق مقـررات مربـوط اقـدام نمایـد و درصـورتیکه
شکایت را وارد تشخیصندهند، ظرف مهلت تعیینشده جوابیه لازم را به شاکی اعلامکند.
ج – درصورت عدم پذیرش نتیجه توسط شاکی، هیأت رسیدگی به شکایات موضوع را بررسی و راي قطعـی
را طی پانزده روز اعلام خواهدکرد. درصورت اعتراض هر یک از طرفین، موضوع جهت رسیدگی قـانونی بـه
مراجع ذیصلاح ارجاعمیشود و فرآیند برگزاري مناقصه نیز روال معمول خود را طی خواهدکرد.
ماده 26 – نحو برگزاري مناقصه محدود
مناقصه محدود با رعایت مواد 4 و 13 در موارد زیر برگزارمیشود:
الــف – وجــود فهرســتهاي مناقصــه گــران صــلاحیتدار معرفــی شــده توســط مراجــع ذیصــلاح دولتــی .
تهیه این فهرست با رعایت اصل رقابت بین تمامی مناقصهگران صلاحیتدار برابـر آئـین نامـه اي اسـت کـه بـا
پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزي کشور به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ب – وجود فهرست کوتاه مناقصهگران صلاحیتدار که طبق مـاده 12 ایـن قـانون حـداکثر دو سـال قبـل تهیـه
شدهباشد.
در مناقصه محدود نیازي به انتشار آگهی (انجـام ترتیبـات موضـوع بنـدهاي ب، ج و د مـاده 13) ایـن قـانون
نیست.
ماده 27 – ترك تشریفات مناقصه
در مواردي که انجام مناقصه براساس گزارش توجیهی دستگاه مناقصهگزار به تشخیص یـک هیـأت سـه نفـره
مرکب از مقامات مذکور در ماده 28 این قانون میسر نباشد، میتوان معامله را به طریـق دیگـري انجـام داد و در
این صورت هیأت ترك تشریفات مناقصه با رعایت صرفه و صلاح دستگاه ترتیب انجام این گونه معاملات را
با رعایت سایر مقررات مربوط در هر مورد بـر اي یـک نـوع کـالا یـا خـدمت تعیـین و اعـلام خواهـد نمـود .
ماده 28 – ترکیب هیأت ترك تشریفات مناقصه
ترکیب هیأت ترك تشریفات مناقصه موضوع ماده 27 این قانون در مورد دستگاههاي موضوع بنـد ب مـاده 1
این قانون به شرح زیر خواهد بود:
الف – در مورد معاملات واحدهاي مرکزي دستگاههاي موضوع بند ب ماده 1 این قانون معاون مالی و اداري
و یا مقام مشابه وزارتخانه یا موسسه دولتی حسب مورد و ذیحساب مربوط یا مقام مشابه و یک نفـر دیگـر از
کارکنان خبره و متعهد دستگاه مربوطه به انتخاب بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذیربط.
ب – در انجام معاملات دستگاههاي اجرایی که داراي اعتبارات استانی هسـتند در واحـدهاي خـارج از مرکـز
دستگاههاي موضوع بند ب ماده ،1 استاندار یا نماینده او بالاترین مقام دستگاه اجرایی در محل و حسب مورد
ذیحساب یا مسئول امور مالی مربوط.
تبصره 1 – در دستگاههایی که ذیحساب ندارند، بالاترین مسئول امور مالی، جانشین ذیحساب میباشد.
تبصره 2 – هیأت ترك مناقصه در استانداریها، اسـتاندار یـا نماینـده او، معـاون ذیـربط اسـتاندار و ذیحسـاب
استانداري میباشد.
ج – در مورد انجام معاملات شرکتهاي دولتی، مدیرعامل و یا بالاترین مقام اجرایی و حسب مـورد ذیحسـاب
یا مدیر مالی شرکت و یک نفر به انتخاب مجمع عمومی یا شورایعالی حسب مورد.
د – هیأت موضوع این ماده که در هر مورد بنا به دعوت بالاترین مقام دسـتگاه اجرایـی ذیـربط و یـا مقامـات
مجاز از طرف آنها تشکیلمیشود، با حضور هر سه نفر اعضاي مربوطه رسمیت دارد و کلیه اعضاء مکلـف بـه
حضور در جلسات هیأت و ابراز نظر خود نسبت به گزارش توجیهی دستگاه اجرایی مربوط در مورد تقاضـاي
ترك مناقصه و همچنین نحوه انجام معامله موردنظر هستند لکن تصمیمات هیأت با راي اکثریت اعضـا معتبـر
خواهدبود.
هـ – در اجراي ماده 27 این قانون درصورتیکه مبلغ معامله بیش از پنجاه برابر نصاب معاملات کوچک باشـد ,
انجام معامله پس از تصویب هیأتهاي سه نفري موضوع این ماده حسب مورد با تایید مقامات زیر مجاز خواهد
بود:
-1 در مورد واحدهاي مرکزي وزارتخانهها و موسسات دولتی و شرکتهاي دولتی، به ترتیب وزیر یا رئیس موسسه
مزبور و در مورد شرکتهاي دولتی هیأت مدیره شرکت.
-2 در مورد دستگاههاي اجرایی محلی تابع نظام بودجـه اسـتانی و در مـورد معـاملات مربـوط بـه اعتبـارات
غیراستانی که توسط وزارتخانهها و موسسات دولتی به واحدهاي خارج از مرکز ابلاغمیگـردد و همچنـین در
مورد موسسات دولتی مستقر در خارج از مرکز، استاندار استان مربوطه.
تبصره – در مواردي که استاندار شخصاً در هیأت ترك مناقصه موضوع این ماده شرکتکنـد و بـا نظـر موافـق
صورتجلسه مربوط را امضانماید، تایید مجدد وي ضرورت ندارد.
-2 در مورد معاملات مربوط به قوه قضائیه، شـوراي نگهبـان، صـدا و سـیماي جمهـوري اسـلامی ایـران، دیـوان
محاسبات کشور و سایر موسسات دولتی که به صورت مستقل ادارهمیشوند و تابع هیچ یک از وزارتخانهها و
موسسات دولتی نیستند، به ترتیب رئیس قوه قضائیه یا حسـب مـورد یکـی از معـاونین منتخـب وي، رئـیس
سازمان صدا و سیماي جمهوري اسلامی ایران، رئیس دیوان محاسبات کشور و بالاترین مقام دسـتگاه اجرایـی
ذیربط.
-3 در مورد معاملات مربوط به موسسات و نهادهاي عمومی غیردولتی بـالاترین مقـام اجرایـی نهـاد یـا موسسـه
مربوطه.
و – در اجراي بند ( هـ ) این ماده در صورتی که مبلغ معادله بیش از دویست برابر نصـاب معـاملات کوچـک
باشد انجام معامله پس از تصویب هیأتهاي سه نفري موضوع این ماده تا پایان برنامه سـوم توسـعه اقتصـادي،
اجتماعی و فرهنگی جمهوري اسلامی ایران منوط به تایید شوراي اقتصاد و پس از آن منوط بـه تاییـد هیـأتی
مرکب از رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزي کشور ( دبیر هیأت)، وزیر امور اقتصادي و دارایی و بـالاترین
مقام مذکور در بند ( هـ ) خواهدبود.
ماده 29 – موارد عدم الزام به برگزاري مناقصه
در موارد زیر الزام به برگزاري مناقصه نیست و دستگاههاي اجرایی مندرج در بند ب ماده 1 این قانون میتوانند
بدون انجام تشریفات مناقصه، معامله مورد نظر را انجام دهند:
الف – خرید اموال منقول، خدمات و حقوقی که به تشخیص و مسئولیت وزیر یا بالاترین مقام دستگاه اجرایی
در مرکز و یا استان و یا مقامات مجاز از طرف آنها منحصر به فرد ( انحصـاري ) بـ وده و داراي انـواع مشـابه
نباشد.
ب – خرید، اجاره به شرط تملیک یا اجاره گرفتن اموال غیرمنقول که بـه تشـخیص و مسـ ئولیت وزیـر و یـا
بالاترین مقام دستگاه اجرایی در مرکز و یا استان و یا مقامات مجـاز از طـرف آنهـا بـا کسـب نظـر از هیـأت
کارشناسان رسمی دادگستري حداقل سه نفر و یا هیأت کارشناسان خبره مربوطه در صورت نبـود کارشناسـان
رسمی انجام خواهد شد.
ج – خرید اموال منقول و غیرمنقول، کالا و خدمات با قیمت تعیین شده یا کمتر یا حقوقی که نرخ هاي آنها از
طرف مراجع قانونی ذیصلاح تعیین شده باشد.
د – تعمیر تجهیزات و ماشین آلات ثابت و متحرك و تامین تجهیزات و ماشین آلات صرفاً جایگزین و مـرتبط
با تداوم تولید در واحدهاي تولیدي به نحوي که شامل توسعه واحد نگردد به تشخیص و مسـئولیت وزیـر یـا
بالاترین مقام دستگاه اجرایی در مرکز یا استان و یا مقامات مجاز از طـرف آنهـا بـا رعایـت صـرفه و صـلاح
کشور.
هـ – خرید خدمات مشاوره اعم از مهندسی مشاور و مشاوره فنی بازرگانی مشتمل بـر مطالعـه، طراحـی و یـا
مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت و یا هر نوع خدمات مشاورهاي و کارشناسی.
آئین نامه اجرایی این بند جهت تعیین ضوابط، موازین و معیارهاي خدمات مشاوره حداکثر ظرف سه ماه پـس
ا ز تصویب این قانون به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزي کشور به تصویب هیأت وزیران میرسد.
و – خدمات فرهنگی و هنري، آموزشی و ورزشی و نظایر آن به تشخیص و مسئولیت وزیر یا بـالاترین مقـام
دستگاه اجرایی که امکان برگزاري مناقصه مقدور نباشد با رعایت صرفه و صلاح کشور.
ز – خرید قطعات یدکی براي تعویض و یا تکمیل لوازم و تجهیزات ماشین آلات ثابـت و متحـرك موجـود و
همچنین ادوات و ابزار و وسایل اندازه گیري دقیق و لوازم آزمایشگاههاي علمی و فنی و نظایر آن کـه تـامین
آن با تشخیص بالاترین مقام اجرایی از طریق مناقصه امکانپذیر نباشد، با تعیـین بهـاي مـورد معاملـه از سـوي
حداقل یک نفر کارشناس رشته مربوط که حسب مورد توسط وزیر یا بالاترین مقام دستگاه اجرایی در مرکز و
یا استان و یا مقامات مجاز از طرف آنها انتخاب میشود.
ح – در مــورد معــاملات محرمانــه بــه تشــخیص هیــأت وزیــران بــا رعایــت صــرفه و صــلاح کشــور .
ط – خرید سهام و تعهدات ناشی از اجراي احکام قضائی.
ماده 30 – نسخ قوانین
از تاریخ تصویب این قانون تمامی قوانین و مقررات مغایر دستگاههاي مشمول این قانون منسوخ میگردد.
قانون فوق مشتمل بر سی ماده و ده تبصره در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیسـت و پـنجم فـروردین مـاه
یکهزار و سیصد و هشتاد و سه مجلس شوراي اسلامی تصویب و در تاریخ 1383/11/13 با اصلاحاتی در بنـد
(ب) ماده 1 و بند (ب) ماده 28 و مـاده 30 و حـذف بنـدهاي (د)، ( هــ ) و جـزء (3) بنـد ( ز ) مـاده 28 بـه
تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید.
غلامعلی حداد
رئیس مجلس شوراي اسلامی
آییننامه اجرایی بند « ج» ماده (12) قانون برگزاري مناقصات
سازمان مدیریت و برنامهریزي کشور
هیئت وزیران در جلسه مورخ 1385/7/5 بنا به پیشنهاد شماره 101/75223 مورخ 1384/4/29 سـازمان مـدیریت و
برنامهریزي کشور و به استناد بند « ج» ماده (12) قانون برگزاري مناقصات ـ مصوب1383ـ ، آییننامه اجرایـی بنـد
یاد شده را به شرح ذیل تصویب نمود :
آییننامه اجرایی بند « ج» ماده (12) قانون برگزاري مناقصات
فصل اول ـ کلیات
ماده 1ـ هدف و کاربرد
الف ـ هدف : در اجراي بند « ج» ماده (12) قانون برگزاري مناقصات که در این آییننامه به اختصـار قـانون نامیـده
میشود، ضوابط، موازین و معیارهاي ارزیابی کیفی مناقصهگران به منظور تحقق موارد زیر تعیین میشوند :
1ـ افزایش کارایی مناقصات .
2ـ تضمین کیفیت خدمات و کالاها .
3ـ به کارگیري مناقصهگران توانمند و با سابقه .
4ـ ایجاد محیط رقابت کیفی براي توسعه فعالیتهاي اقتصادي .
ب ـ کاربرد : تمام دستگاههاي مناقصهگزار موضوع بند « ب» ماده (1) قانون بایـد در ارزیـا بی کیفـی مناقصـه گـران
مربوط به موارد زیر، مقررات این آییننامه را رعایت کنند :
1ـ انواع کارهاي پیمانکاري .
2ـ تأمین کالا .
تبصره ـ ارزیـابی کـیفی مشاوران بر اساس آییننامه اجرایی موضوع بند « هـ» ماده(29) قانون انجام میشود .
ماده 2ـ تعاریف
الف ـ در این تصویبنامه، واژهها و عبارتهاي زیر به جاي واژهها و عبارتهاي مشروح مربوط به کار میروند :
1ـ قانون: قانون برگزاري مناقصات .
2ـ سازمان: سازمان مدیریت و برنامهریزي کشور .
3ـ دستگاه مرکزي: واحد مرکزي دستگاههاي موضوع بند « ب» ماده (1) قانون که طبـق مقـررات وظیفـه راه بـري
واحدهاي تابع را بر عهده دارند. شناسایی این واحدها برعهده دستگاههاي موضوع بند « ب» ماده (1) قـانون و بـا
تأیید سازمان میباشد .
4ـ فراخوان: سندي که به صورت آگهی یا دعوتنامه به اطلاع مناقصهگران رسانده میشود .
5ـ آگهی ارزیابی: فراخوان براي ارزیابی کیفی مناقصهگران (موضوع ماده « 7» این آییننامـه ) کـه در پایگـاه ملـی
اطلاعرسانی مناقصات و روزنامههاي کثیرالانتشار منتشر میشود .
6ـ دعوتنامه: فراخوانی که از طریق پست سفارشی، تلکس، پست الکترونیک یا نظایر آن با رعایت ماده (22) قانون
به نشانی مناقصهگران ارسال میشود .
7ـ برنامه زمانی ارزیابی: برنامهاي که در آن زمانبندي، فعالیتها و مسئولیتهاي مربوط به ارزیابی کیفـی مناقصـه گـران
تعیین میشود .
8ـ استعلام ارزیابی: کار برگ یا کاربرگهایی که به طور یکسان به منظور ارزیـابی کیفـی مناقصـه گـران بـین همـه
متقاضیان توزیع و اطلاعات مورد نیاز از آنها دریافت میشود .
9ـ تهیه فهرست کوتاه: فرایندي که در آن از بین کسانی که اسناد ارزیابی کیفی مناقصـه گـران را ارسـال کـرده انـد،
تعدادي که بر اساس این آییننامه توان انجام تعهدات موضوع مناقصه را داشـته باشـند، بـراي شـرکت در مناقصـه
محدود برگزیده میشوند .
10ـ طراحی: خدماتی که به تعیین مشخصات فنی، اجرایی، روش ساخت و تدارك یک طرح یا پروژه منجر شود .
11ـ ساخت: فعالیتهایی که از طریق ساخت کارخانهاي یا اجراي در محل، به تحقق عینی یک طرح یا پروژه منجـر
شود .
12ـ بهرهبرداري: مجموعه فعالیتهایی که به منظور راهبري، تعمیر و نگهداري سامانهها، ابنیه،تاسیسات، تجهیزات یا
خدمات تکمیلی مرتبط انجام میگیرد .
13ـ کار پیمانکاري: فعالیتهایی براي ساخت تمام یا بخشی از یک طرح یا پروژه که مشتمل بر یک یا چند نـوع از
خدمات زیر باشد :
13ـ1ـ ساخت .
13ـ2ـ ساخت و نصب .
13ـ3ـ خدمات طراحی همراه با ساخت .
13ـ4ـ خدمات نگهداري و بهرهبرداري .
13ـ 5 ـ مشارکت مالی همراه با ساخت .
14ـ پیمانکار: شخص حقیقی یا حقوقی که براي انجام کار پیمانکاري قبول تعهد کند .
15ـ گروه مشارکت: مناقصهگرانی که در قالب مشارکت مدنی شامل چند شخص حقوقی، متقاضی ارزیـابی ک یفـی
شوند .
16ـ تأمین کالا: تأمین مصالح، تجهیزات، کالا و خدمات مرتبط که در قالب قرارداد خرید، مشتمل بر یک یـا چنـد
مورد زیر باشد :
16ـ1ـ تولید یا عرضه .
16ـ2ـ حمل .
16ـ3ـ نصب .
16ـ4ـ پشتیبانی .
به شرط آنکه مجموع برآورد خدمات نصب و پشتیبانی کمتر از بیست و پنج درصد مبلغ برآوردي موضـوع معاملـه
باشد .
17ـ تأمین کننده: شخصی حقیقی یا حقوقی که براي تأمین کالا قبول تعهد کند .
18ـ پیمانکاري عمومی: فعالیتهایی مشتمل بر کار پیمانکاري، تأمین کالا و تأمین تمام یا بخشی از منابع مالی طـرح
یا پروژه و مدیریت .
19ـ پیمانکار فرعی: شخص حقیقی یا حقوقی که براي انجام بخشی از موضوع مناقصه با تأیید مناقصهگزار، متعهد
به همکاري با مناقصهگر میشود .
20ـ مشاور: شخص حقیقی یا حقوقی واجد شرایط براي خـدمات مهندسـی مشـاور و مشـاوره فنـی ـ بازرگـانی
مشتمل بر مطالعه، طراحی یا مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت یا هرنوع خدمات مشاورهاي و کارشناسی (به شرح
مندرج در آییننامه اجرایی بند « هـ» ماده « 29»قانون.
21ـ مدیر طرح: شخص حقوقی که طی حکم یا قرارداد مشخص، وظایف مـدیریت بـر انجـام تعهـدات موضـوع
مناقصه را برعهده میگیرد .
ب ـ سایر اصطلاحاتی که در این آیین نامه به کار رفته است، به ترتیب بر اساس قانون برگزاري مناقصات، آییننامه
نظام مستندسازي و اطلاعرسانی مناقصـات، قـانون محاسـبات عمـومی کشـور و سـایر قـوانین تعریـف و تفسـیر
میشوند .
فصل دوم ـ فرایندها، نقشها و روشها
ماده 3ـ فرایند ارزیابی کیفی مناقصهگران
فرایند ارزیابی کیفی مناقصهگران شامل مراحل زیر میباشد :
1ـ تمهیدات ارزیابی (موضوع ماده « 6» این آییننامه
2ـ انتشار آگهی ارزیابی (موضوع ماده « 7» این آییننامه
3ـ توزیع استعلام ارزیابی و دریافت پاسخ متقاضیان (موضوع ماده « 8» این آییننامه
4ـ ارزیابی و امتیازدهی (موضوع ماده « 9» این آییننامه
5ـ تهیه و اعلام فهرست/ لیست کوتاه (موضوع ماده « 10» این آییننامه
ماده 4ـ مسئولیتها در ارزیابی کیفی مناقصهگران
الف ـ ارزیابی کیفی مناقصه گران در مناقصات دو مرحلهاي از سوي دستگاه مرکزي و یا به تشخیص وي بـر عهـده
کمیته فنی ـ بازرگانی و در مناقصات یک مرحله اي از سوي مناقصهگزار و یا به تشخیص وي بر عهده کمیتـه فنـی
بازرگانی میباشد. این وظایف عبارتند از :
1ـ بررسی کفایت و تأیید گزارش شناخت .
2ـ تعیین معیارهاي ارزیابی و وزن آنها .
3ـ تأیید مفاد استعلام ارزیابی .
4ـ امتیازدهی به متقاضیان در خصوص هریک از معیارهاي ارزیابی
5ـ ارزیابی نهایی مناقصهگران و تهیه فهرست کوتاه مناقصهگران صلاحیتدار براي دعوت به مناقصه محدود .
(اصلاحی بموجب اصلاح آییننامه اجرایی بند « ج» ماده (12) قانون برگزاري مناقصات 1386)
ب ـ مسئولیت تهیه استعلام ارزیابی کیفی بر عهده واحدي میباشد که به سفارش وي مناقصه برگزار شده است .
تبصره ـ در صورتی که از خدمات مدیر طرح استفاده شود، میتوان به تشخیص بالاترین مقام دستگاه مناقصـه گـزار
مسئولیتهاي موضوع بندهاي « الف» و « ب» این ماده را بر عهده مدیر طرح قرار داد .
پ ـ در صورت ضرورت، سازمان باید دستورالعملها، استانداردها و راهنماي ارزیابی کیفـی مناقصـه گـران را تهیـه،
بهنگام و در پایگاه ملی اطلاعرسانی مناقصات منتشر کند .
ماده 5 ـ مستندسازي و اطلاعرسانی ارزیابی کیفی
الف ـ دستگاههاي مناقصه گزار موظفند طبق ماده (9) آییننامه نظام مستندسـازي و اطـلاع رسـانی مناقصـات، تمـام
مراحل ارزیابی کیفی مناقصهگران را مستندسازي کنند .
ب ـ دستگاههاي مناقصه گزار موظفنـد بـر اسـاس مـاده (23) قـانون و مـاده (20) آیـین نامـه نظـام مستندسـازي و
اطلاعرسانی مناقصات، مستندهاي ارزیابی کیفی مناقصهگران را از طریق پایگاه ملی اطلاعرسانی مناقصـات منتشـر
کنند .
ماده 6 ـ تمهیدات ارزیابی
الف ـ قبل از انتشار آگهی ارزیابی، اقدامهاي زیر باید انجام شود :
1ـ تأمین مالی براي انجام تعهدات موضوع مناقصه .
2ـ انجام مقدمات لازم براي اجراي تعهدات موضوع مناقصه، مانند تهیه و تصـویب مطالعـات، نقشـه هـا، فهرسـت
مقادیر و نظایر آنها .
3ـ تهیه گزارش شناخت (موضوع ماده « 14» این آییننامه
4ـ مستندسازي پیش از فراخوان و تهیه صورتجلسه پیش از فراخوان (طبق ماده «6» آییننامه نظـام مستندسـازي و
اطلاعرسانی مناقصات
5ـ تهیه آگهی ارزیابی (طبق ماده « 7» این آییننامه
6ـ تهیه استعلام ارزیابی (طبق ماده « 8» این آییننامه
7ـ تشکیل کمیته فنی ـ بازرگانی یا ابلاغ ارزیابی کیفی به مدیر طرح، حسب مورد.
8ـ تهیه برنامه زمانی ارزیابی .
ب ـ دستگاههاي مرکزي یا به تشخیص آنها کمیته فنی ـ بازرگانی میتوانند ارزیابی کیفی تأمینکنندگان را به طور
عام و براي انواع کالاهاي مختلف انجام دهند و در این صورت، اجراي مفاد جزءهاي (1) تا (3) بنـد « الـف » ایـن
ماده لازم نیست . (اصلاحی بموجب اصلاح آییننامه اجرایی بند « ج» ماده (12) قانون برگزاري مناقصات 1386)
ماده 7 ـ آگهی ارزیابی
الف ـ آگهی ارزیابی کیفی مناقصهگران که در صورت لزوم انجام میشود، باید حداقل شامل موارد زیر باشد :
1ـ نام و نشانی دستگاه مناقصهگزار .
2ـ موضوع مناقصه .
3ـ تاریخ، مهلت و نشانی دریافت و تحویل استعلام ارزیابی کیفی مناقصهگران .
4ـ نام و نشانی مدیر طرح یا مشاور حسب مورد .
5ـ نحوه دریافت اسناد استعلام و هزینه آن در صورت لزوم .
ب ـ بعد از پایان یافتن مهلت تحویل استعلامها، در صورت تحقق شرایط انحصـار (موضـوع جـزء « 2» بنـد « ط»
ماده « 2» قانون)، به منظور اطمینان یافتن از انحصار، آگهی ارزیابی حداقل براي یک بار باید تجدید شود .
تبصره ـ در صورت احراز انحصار، کمیسیون مناقصه صورتجلسه اي مبنی بر تأیید شـرایط انحصـار تنظـیم و امضـا
میکند و در این صورت (طبق بند « الف» ماده « 29» قانون) نیازي به انجام تشریفات مناقصه نیسـت و قـرارداد از
طریق مذاکره کمیسیون مناقصه با متقاضی معامله منعقد میشود .
ماده 8 ـ استعلام ارزیابی
الف ـ استعلام ارزیابی باید حداقل حاوي اطلاعات زیر باشد :
1ـ نام و نشانی مناقصهگزار .
2ـ موضوع مناقصه .
3ـ مدارك صلاحیت و گواهینامههاي لازم، حسب مورد .
4ـ مقدار یا برآورد اولیه موضوع مناقصه، حسب مورد .
5ـ معیارهاي ارزیابی .
6ـ اهمیت وزنی معیارهاي ارزیابی، در صورتی که ارزیابی به روش وزنی انجام شود .
7ـ مدارك و مستندهاي لازم براي تعیین امتیازهاي مربوط به هریک از معیارها، حسب مورد .
8ـ روش محاسبه امتیازهاي مربوط به هریک از معیارها .
9ـ حداقل امتیار قابل قبول براي دعوت به مناقصه .
10ـ محل، زمان و مهلت دریافت و تحویل استعلامها .
11ـ نام و نشانی مدیر طرح یا مشاور، حسب مورد .
12ـ برنامه زمانی ارزیابی .
ب ـ استعلامهاي ارزیابی باید توسط مناقصه گران تکمیل و در موعد مقرر به مناقصهگـزار تحویـل شـوند . رعایـت
مقررات زیر در تکمیل استعلامها ضروري است :
1ـ استعلامها باید توسط اشخاص مجاز امضاء و مهر شوند .
2ـ حسب مورد، اطلاعات مربوط به گواهینامههاي صلاحیت و رتبهبندي ارائه شود .
3ـ اسناد و مدارك درخواست شده پیوست شود .
4ـ اطلاعات صحیح و کامل باشد .
پ ـ در ارزیابی کیفی مناقصهگران، مفاد و نحوه توزیع استعلام ارزیابی باید براي همـه متقاضـیان یکسـان باشـد و
هرگونه تبعیض ممنوع است .
ت ـ حداقل زمان لازم براي تکمیل استعلام ارزیابی از آخرین روز توزیع استعلامها، دوهفته میباشد .
ث ـ در تقاضاي مناقصه گران براي دریافت استعلام ارزیابی، باید به طور صریح، موضوع ارزیـابی یـا مناقصـه قیـد
شود و در مواردي که ارزیابی چند طرح یا پروژه با هم انجام میشود، متقاضیان باید قید کنند که براي کدام کار یـا
کدام کارها، اعلام آمادگی نمودهاند .
ج ـ بررسی همزمان استعلامهاي ارزیابی کیفی مناقصهگران با پیشنهادهاي فنی یا مالی، ممنوع است .
ماده 9 ـ ارزیابی و امتیازدهی
الف ـ ارزیابی و امتیازدهی به استعلامهاي تحویل شده، باید در موعد مقرر در برنامه زمانی ارزیابی و پس از پایـان
مهلت تحویل استعلامها انجام شود .
ب ـ روش ترجیحی در ارزیابی کیفی مناقصه گران، روش وزنی مـی باشـد . در ایـن روش، مجمـوع ضـریب وزنـی
معیارها معادل صددرصد میباشد و هر مناقصهگر در ازاي هر معیار، امتیازي بین صفر تا صد کسب میکنـد . امتیـاز
کل هر مناقصهگر، معادل مجموع حاصل ضرب امتیاز کسب شده براي هر معیار در ضریب وزنی مربوط مـی باشـد .
حداقل امتیار قابل قبول (براي امتیاز کل یا براي هر معیار) و نحوه تعیین امتیاز، باید در استعلام ارزیابی ذکر شود .
پ ـ نتایج ارزیابی کیفی، باید با تنظیم صورتجلسه اي طبق مقررات بند « ث» ماده (9) آییننامه نظام مستندسازي و
اطلاعرسانی مناقصات با امضاي اعضاي منتخب رییس دستگاه مناقصهگزار یـا کمیتـه فنـی ـ بازرگـانی بـه ریـیس
دستگاه مناقصهگزار گزارش شود .
ت ـ اگر اثبات شود که مناقصه گران در فرایند ارزیابی کیفی مناقصهگران از مدارك جعلی یا اطلاعات خلاف واقع،
تهدید، تطمیع، رشوه و نظایر آن براي قبول پیشنهادهاي خود استفاده کـرده انـد، بـه تشـخیص ه یئـت رسـیدگی بـه
شکایات به مدت حداقل دو سال از ارجاع کارهاي موضوع این آییننامه محروم میشوند .
تبصره ـ دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات مناقصه گران و اعمال محرومیت از ارجاع کار از سوي سازمان تهیه
و ابلاغ میشود .
ماده 10ـ حداقل تعداد مناقصهگران در فهرست کوتاه
الف ـ حداقل تعداد مناقصه گران واجد شرایط (فهرست کوتاه) براي دعوت به مناقصه محدود به شرح زیـر تعیـین
میشود :
1ـ پنج مناقصهگر در کارهاي پیمانکاري در صورت استفاده از فهرست بهاي پایه منتشر شده توسط سازمان .
2ـ سه مناقصهگر در سایر مناقصات .
ب ـ در صورتی ک ه تعداد افراد واجد شرایط به حد نصاب نرسد، براي یک بار فرایند ارزیابی تجدید میشود و در
ارزیابی دوم با حداقل دو مناقصهگر که داراي بالاترین امتیاز باشند، مناقصه برگزار میشود و در غیر ایـن صـورت،
طبق جزء (2) بند « ط» ماده (2) قانون، تأمینکننده یاد شده، انحصاري تلقی و معامله طبق بنـد « الـف » مـاده (29)
قانون انجام میشود .
پ ـ دعوتنامه شرکت در مناقصه محدود باید براي همه مناقصه گرانی که در فهرست کوتاه نام آنها قید شـده اسـت
ارسال شود .
تبصره ـ در مواردي که مناقصه محدود برگزار می شـود و پـروژه واگـذاري مربـوط بـه تکمیـل آ ن باشـد، دسـتگاه
مناقصهگزار میتواند به تشخیص خود پیمانکـار شـاغل را بـدون در نظرگیـري ظرفیـت کـاري در فهرسـت کوتـاه
ملحوظ کند .
ت ـ دعوتنامۀ شرکت در مناقصه، باید به نحوي ارسال شود که با احتساب زمان لازم براي تهیـه و تکمیـل اسـناد،
تأمین ضمانتنامههاي لازم و انجام تشریفات مبادله قرارداد، مدت اعتبار پیشنهادها خاتمه نیابد .
ماده 11ـ ارزیابی ساده
الف ـ در مناقصات پیمانکاري یک مرحله اي، در صورتی که برآورد هزینـه اجـراي کـار از بیسـت برابــر نصــاب
معامـلات متوسط تجاوز نکنـد، ارزیابی کیفی مناقصهگران (محدود بهرعایت ماده « 22» ایـن آیـین نامـه ) از سـوي
مناقصهگزار یا به تشخیص وي توسط کمیته فنی ـ بازرگانی انجام میشود . (اصلاحی بموجب اصـلاح آیـین نامـه
اجرایی بند « ج» ماده (12) قانون برگزاري مناقصات 1386)
ب ـ در مناقصات یک مرحله اي تأمین کالا، در صورتی که برآورد خرید از بیست برابر نصـاب معـاملات متوسـط
تجاوز نکند، ارزیابی کیفی تأمینکنندگان (محدود به رعایت ماده « 27» این آییننامه) از سوي مناقصـه گـزار یـا بـ ه
تشخیص وي توسط کمیته فنی ـ بازرگانی انجام میشود .(اصلاحی بموجب اصلاح آییننامه اجرایی بند « ج» ماده
(12) قانون برگزاري مناقصات 1386)
ماده 12ـ اعتبار فهرستهاي کوتاه
الف ـ در موارد زیر می توان بر اساس ماده (26) قانون، از فهرستهاي مناقصهگران صـلاحیتدار کـه قـبلاً تهیـه شـده
است، استفاده کرد :
1ـ در مناقصات پیمانکاري در صورتی که بیش از دو سال از تاریخ ارزیابی کیفی و تهیه فهرست کوتاه در رشـته و
پایه مربوط نگذشته باشد .
2ـ در مناقصات تأمین کالا در صورت استفاده از فهرست تأمینکنندگان صلاحیتدار دستگاه مرکزي که با رعایـت
آییننامه اجرایی بند « الف» ماده (26) قانون تهیه شده باشد .
ب ـ در صورت استفاده از فهرستهاي موضوع بند « الف» این ماده، نیازي به انتشار آگهی نیست و فراخوان مناقصه
از طریق دعوتنامه انجام میشود و در این صورت لازم است کـه مسـتندهاي مربـوط بـه فهرسـتهاي یـاد شـده در
صورتجلسه پایانی ارزیابی کیفی مناقصهگران قید شود .
ماده 13ـ ترك تشریفات مناقصه
الف ـ در صورت ارجاع کار به روش تر ك تشریفات مناقصه، در صورتی که مجوز ترك تشریفات بـدون قیـد نـام
مناقصهگر اخذ شده باشد، حسب مورد، داشتن گواهینامه صلاحیت یا گواهی اسـتاندارد و پروانـه بهـره بـرداري در
زمینه موضوع مناقصه الزامی است .
ب ـ به منظور پیشگیري از تغییر شرایط متعارف ارجاع کار، هنگام استف اده از روش ترك تشریفات مناقصه، تفکیک
کارهاي پروژه به پیمانهاي جداگانه فقط بر اساس گزارشهاي مصوب واحدهاي خدمات مشاوره صـلاحیتدار مجـاز
است .
ماده 14 ـ گزارش شناخت
الف ـ در ارزیابی کارهاي پیمانکاري یا تأمین کالا با برآورد بیش از بیست برابـر نصـاب معـاملات متوسـط، تهیـه
گزارش شناخت پروژه ضروري است. این گزارش باید به همراه استعلام به متقاضیان ارائه شود .
ب ـ گزارش شناخت پروژه شامل موارد زیر خواهد بود :
1ـ عنوان، مشخصات کلی، اهداف کیفی و کمی پروژه .
2ـ سازمان کارفرمایی .
3ـ برنامه زمانی کلی اولیه (متناسب با تعهدات موضوع مناقصه .(
4ـ اطلاعات تأمین مالی پروژه .
5ـ اسناد فنی و نقشهها و اطلاعاتی که وضعیت پروژه را براي مناقصهگر از نظر شرایط کار تبیین کند .
6ـ برنامه تدارکاتی پروژه (تدارکات داخلی وخارجی) ، حسب مورد .
7ـ قوانین خاص و مقررات اختصاصی پروژه (نظیر بیمه یا الزامات ایمنی و زیست محیطی خاص)، حسب مورد .
ماده 15ـ ترجیح مناقصهگران داخلی
الف ـ امتیاز ارزیابی کیفی مناقصه گران خارجی با رعایت قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسـی تولیـدي و
صنعتی و اجرایی کشور در اجراي پروژهها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات ـ م صوب 1375ـ به ترتیـب
زیر تنزیل میشود :
1ـ امتیاز ارزیابی پیمانکاران خارجی همکار پیمانکار داخلی به نسبت سهم آنها در عدد 0/9 ضرب میشود .
2ـ امتیاز ارزیابی تأمینکنندگان خارجی همکار تأمینکننده داخلی به نسبت سهم آنها در عدد 0/85 ضرب میشود .
ب ـ ترجیـح مناقصـ هگـران داخلی که بخشی از سهـام یا سهمالشـرکه آنهـا متعلـق بـه اشـخاص خـارجی باشـد،
مشروط بر آن است که میزان سهم یا مشارکت سهامداران یا شرکاي داخلی در سـود و زیـان مشـخص و بـیش از
پنجاه درصد باشد .
پ ـ در مناقصات مربوط به پیمانکاري ساخت و نصب، طرح و ساخت یا پیمانک اري عمـومی کـه تـأمین کـالا بـر
عهده پیمانکار باشد و در پروژههایی که موضوع آنها احداث کارخانههاي صنعتی، نیروگاهها و پـروژه هـاي صـنعتی
مشابه باشد، ترجیح مناقصهگران داخلی به ترتیب مذکور در جزء (2) بند « الف» این ماده اعمال میشود .
فصل سوم ـ ارزیابی کیفی پیمانکاران
ماده 16ـ معیارهاي ارزیابی پیمانکاران
الف ـ معیارهاي عمومی ارزیابی کیفی مناقصهگران در کارهاي پیمانکاري حداقل بهشرح زیر است :
1ـ تجربه (سابقه اجرایی) و دانش در زمینه موردنظر . (اصلاحی بموجب اصلاح آییننامه اجرایـی بنـد « ج» مـاده
(12) قانون برگزاري مناقصات 1386)
2ـ حسن سابقه در کارهاي قبلی .
3ـ توان مالی .
ب ـ در کارهاي پیمانکاري که برآورد آنها بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط باشد، عـلاوه بـر معیارهـاي
مذکور در بند « الف»، باید حداقل معیارهاي زیر نیز لحاظ شود :
1ـ توان تجهیزاتی .
2ـ توان فنی و برنامهریزي .
پ ـ در کارهاي پیمانکاري «طرح و ساخت» و پیمانکاري« بهرهبرداري» علاوه بر معیارهاي بندهاي « الـف » و «ب»
این ماده، براي ارزیابی کیفی مناقصهگران، باید حداقل معیارهاي زیر نیز لحاظ شود :
1ـ دانش فنی در زمینه مطالعه و طراحی .
2ـ تجربه در زمینه تأمین کالا .
3ـ توان مدیریتی .
تبصره 1ـ ارزیابی دانش فنی در زمینه مطالعه و طراحی طبق معیارهاي ارزیابی کیفی مشـاوران (موضـوع آیـین نامـه
اجرایی بند « هـ» ماده (29) قانون) تعیین میشود .
تبصره2ـ ارزیابی تجربه پیمانکار یا پیمانکاران فرعی وي در زمینه تأمین کالا براساس معیارها و ضـوابط مـذکور در
فصل چهارم این آییننامه تعیین میشود .
ت ـ در پیمانکاري عمومی، علاوه بر معیارهاي مـذکور در بنـدهاي « الـف » تـا « پ» ایـن مـاده، مبلـغ یـا درصـد
مشارکت مالی نیز میتواند مد نظر قرار گیرد .
ث ـ گروههاي مشارکت پیمانکاري در تمام مناقصات با هر مبلغ، باید کارکنان کلیدي و سـازمان اجرایـی خـود را
معرفی کنند و چنانچه سازمان اجرایی پیمانکار کامل نباشد یا تعهدات طرفهـاي مشـارکت بـا شـرایط اجـراي کـار
سازگار نباشد، پیمانکار یاد شده از فهرست کوتاه حذف میشود .
ج ـ امتیازات پیمانکاران فرعی در ارزیابی کیفی پیمانکار اصلی لحاظ میشود .
ماده 17ـ ارزیابی تجربه پیمانکاران
الف ـ ارزیابی تجربه پیمانکار (سابقه اجرایی) بر اساس اطلاعات مربوط به تعداد و نوع کارهاي مشابه انجام شـده
در رشته و زمینه کار در پنج سال گذشته تعیین میشود. حداکثر امتیاز در صورتی احراز میشود که چهار کار مشابه
با حجم معادل یا بیشتر از موضوع مناقصه توسط پیمانکار اجـرا شـده باشـد و بـراي مقـادیر کمتـر، امتیـاز تجربـه
بهتناسب کاهش مییابد .
تبصره ـ اگر متقاضیان ارزیابی داراي تجربه قابل مقایسه با پروژه پیشنهادي باشند، نباید آنها را تنها به دلیل نداشـتن
تجربه اجرایی دقیقاً مشابه پروژه مورد مناقصه حذف کرد .
ب ـ در استعلام ارزیابی مناقصاتی که مبلغ برآوردي آنها بیش از یکصد برابر مبلغ معـاملات متوسـط باشـد، بـراي
امتیازدهی تجربه میتوان تعداد و حجم کارهاي واجد امتیاز را کمتر از موارد مذکور در بند « الف» این مـاده تعیـین
کرد .
ماده 18ـ ارزیابی حسن سابقه در کارهاي قبلی
الف ـ براي تعیین امتیاز حسن سابقه در کارهاي قبلی، اخذ اطلاعات حداکثر پنج سال گذش ته شامل نشانی و مقـام
مطلع در دستگاههاي کارفرمایی، موضوع و مبلغ قراردادها و نام و نشانی دستگاه نظارت در آن قراردادها از طریـق
استعلام ضروري است .
ب ـ امتیاز ارزیابی کارفرمایان کارهاي قبلی نسبت به مواردي نظیر کیفیت کار، کفایت کادر فنی و زمان بندي پروژه
تعیین میشود. سازمان موظف است در چهارچوب این بند نسـبت بـه تهیـه دسـتورالعمل بـراي ارزیـابی کارهـاي
پیمانکاران به وسیله کارفرمایان قبلی اقدام کند .
پ ـ میانگین امتیاز ارزیابی کارفرمایان کارهاي قبلی در پنج سال گذشته، ملاك تعیین امتیاز یاد شده خواهد بود .
ت ـ امتیازهـاي م ربـوط بـه ارزشـیابی دورهاي مراجـع معتبـر، موضـوع تبصـره مـاده (10) تصـویبنامـه شـماره
/48013ت23251هـ مورخ 1381/12/11 درباره عملکرد پیمانکار میتواند جایگزین کسب اطلاعات موضـوع بنـد «
ب» این ماده شود .
ماده 19ـ ارزیابی توان مالی پیمانکاران
الف ـ ارزیابی توان مالی پیمانکاران بر اساس اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته تعیین میشود .
ب ـ حداکثر امتیاز توان مالی در صورتی احراز می شود که مبلغ برآوردي مناقصه معادل یا کمتر از یکـی از مقـادیر
زیر باشد :
1ـ پنجاه برابر مالیات متوسط سالانه یا هفتاد برابر بیمه تأمین اجتماعی قطعی یا علیالحساب پرداخت شده .
2ـ سه برابر درآمد ناخالص سالانه، مستند به صورت وضعیتهاي قطعی یا موقت .
3ـ پنج برابر داراییهاي ثابت، مستند به اظهارنامه مالیاتی یا گواهی بیمه داراییها یا دفاتر قانونی .
4ـ تأیید اعتبار از سوي بانک یا مؤسسات مالی و اعتباري معتبر تا سقف مبلغ موضوع مناقصه .
تبصره 1ـ بالاترین عدد کسب شده از جزءهاي (1) تا (3) بنـد « ب» ایـن مـاده، مبنـاي محاسـبات مـی باشـد و در
صورتی که بالاترین عدد محاسبه شده از مبلغ برآوردي مناقصه کمتر باشد، امتیار مالی به تناسب کاهش مییابد .
تبصره 2ـ در صورت ضرورت، نسبتهاي فوق با توجه به شرایط اقتصادي و اجرایی با پیشنهاد سـازمان و تصـویب
هیئتوزیران بهنگام میشود .
ماده 20ـ ارزیابی توان تجهیزاتی
الف ـ نحوه تعیین امتیاز توان تجهیزاتی پیمانکاران با توجه به ماهیت کار و ماشین آلات و تجهیزات مـورد نیـاز در
استعلام ارزیابی تعیین میشود. در صورتی که امکان تأمین حداقل ماشینآلات و تجهیزات مورد نیاز پـروژه احـراز
شود، حداکثر امتیاز توان تجهیزاتی به پیمانکار تعلق میگیرد .
ب ـ در صورت نیاز پروژه به ماشین آلات خاص، کارفرما میتواند از پیمانکار نحوه تأمین ماشینآلات یـاد شـده را
درخواست کند. در این قبیل موارد، پیمانکار میتواند بهجاي اسناد مالکیت، موافقتنامه اجاره ماشـین آلات را همـراه
با اسناد معتبر براي کارفرما ارائه کند .
ماده 21ـ ارزیابی توان فنی و برنامهریزي
الف ـ ارزیابی توان فنی و برنامهریزي پیمانکاران بر اساس حداقل معیارهاي زیر انجام میشود :
1ـ کفایت کارکنان کلیدي .
2ـ توان برنامهریزي و کنترل پروژه .
ب ـ اگر در گزارش شناخت سازمان خاصی براي اجراي پروژه پیشنهاد شـده باشـد، در صـورت معرفـی کارکنـان
کلیدي صلاحیتدار، امتیاز جزء (1) بند « الف» این ماده بهمتقاضی مربوط تعلق میگیرد. این امتیاز بر اساس نسـبت
تکمیل سازمان کارکنان کلیدي محاسبه میشود .
پ ـ حداکثر امتیار مربوط به برنامه ریزي و کنترل پروژه در صورتی احراز میشود که در سـوابق پـنج سـاله گذشـته
پیمانکار، حداقل دو پروژه بدون تأخیر غیرمجاز (تا تحویل موقت) وجود داشته باشد .
ماده 22ـ گواهینامه صلاحیت پیمانکاري
الف ـ در مناقصات پیمانکاري داخلی، مناقصهگران باید گواهینامه صلاحیت معتبر داشته باشند .
ب ـ مناقصه گزار در مناقصات پیمانکاري بینالمللی، براي مناقصهگران داخلی گواهینامـه صـلاحیت معتبـر و بـراي
مناقصهگران خارجی همکار پیمانکار داخلی، باید حسب مورد، گواهیهاي صادر شده توسط اتـاق بازرگـانی کشـور
متبوع، مستندهاي ثبتی، اسناد بیمه و عملکرد مالی، مجوزهاي قانونی خاص و سـوابق کـار از کارفرمایـان قبلـی را
درخواست کند .
تبصره ـ مناقصه گران خارجی براي ارزیابی کیفی، باید حداقل دو سال سابقه کار یـا یـک کـار مشـابه و مـرتبط بـا
موضوع مناقصه را انجام داده باشند .
ماده 23 ـ ظرفیت کاري پیمانکاران
الف ـ ظرفیـت پیمــانکاران بــر اسـاس آییــن نامـه طبقــه بنــدي و تشخیــص صـلاحیت پیمانکـاران موضـوع
تصویبنامه شماره /48013ت23251هـ مورخ 1381/12/11 و اصلاحات بعدي آن تعیین، بهنگام و در پایگـاه ملـی
اطلاعرسانی مناقصات منتشر خواهد شد .
ب ـ مناقصه گزار موظـف اسـت ظرفیـت کـاري پیمانکـاران را طبـق اسـتعلام ارزیـابی بـا اسـتفاده از گزارشـهاي
خوداظهاري و اطلاعات منتشر شده در پایگاه ملی اطلاعرسانی مناقصات بر اساس معیارهاي زیر ارزیابی کند :
1ـ پایه و رشته پیمانکاري .
2ـ توان مالی، تجهیزاتی و تدارکاتی .
3ـ تعداد کارهاي در دست انجام .
پ ـ ارجاع کارهاي بیشتر از ظرفیت کاري پیمانکاران با شرایط زیر مجاز است :
1ـ ارجاع کار تا بیست و پنج درصد بالاتر از ظرفیت کاري پیمانکار، منوط به تأیید کمیته فنی ـ بازرگانی است .
2ـ در صورتی که تعداد پیمانکاران داراي ظرفیت در رشته و پایه موردنظر در فهرست کوتاه، کمتر از تعداد مـذکور
در جزء (1) بند « الف» ماده (10) این آییننامه باشد، مناقصهگزار میتواند فهرسـت کوتـاه را بـا اسـتفاده از سـایر
پیمانکارانی که ظرفیت کاري آنها تکمیل باشد یا پیمانکاران پایه بعدي از طریق ارزیابی کیفی تکمیل کند .
فصل چهارم ـ ارزیابی کیفی تأمینکنندگان
ماده 24ـ معیارهاي ارزیابی تأمینکنندگان
الف ـ ارزیابی کیفی تأمینکنندگان بر اساس حداقل معیارهاي زیر انجام میشود :
1ـ توان مالی .
2ـ ارزیابی مشتریان قبلی وحسن شهرت .
3ـ استانداردهاي تولید .
4ـ داشتن تجربه و دانش در زمینه موردنظر.
5 ـ حسن سابقه.
6 ـ تضمین کیفیت خدمات و محصولات . (اصلاحی بموجب اصلاح آییننامه اجرایی بند « ج» مـاده (12) قـانون
برگزاري مناقصات 1386)
ب ـ اگر مبلغ برآوردي تأمین کالا بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط باشد، عـلاوه بـر معیارهـاي بنـد «
الف» این ماده، باید معیارهاي زیر نیز منظور شود :
1ـ نظام کیفیت و نحوه تضمین محصولات (گارانتی.
2ـ ظرفیت تولید .
پ ـ چنانچه به تشخیص مناقصه گزار معیارهاي دیگري علاوه بر معیارهاي یاد شده در بند « الـف » ایـن مـاده لازم
باشد، اهمیت وزنی و روش امتیازدهی باید در استعلام ارزیابی تشریح شود .
ماده 25ـ ارزیابی توان مالی تأمینکنندگان
الف ـ ارزیابی توان مالی تأمینکنندگان بر اساس اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته تعیین میشود .
ب ـ حداکثر امتیاز توان مالی در صورتی احراز می شود که مبلغ برآوردي مناقصه معادل یا کمتر از یکـی از مقـادیر
زیر باشد :
1ـ یکصد برابر مالیات متوسط سالانه، مستند به اسناد مالیاتهاي قطعی و علیالحساب پرداخت شده .
2ـ بیست و پنج درصد فروش آخرین سال تولید، مستند به قراردادها و اسناد فروش یا صورتهاي مالی تأیید شده .
3ـ ده درصد داراییهاي ثابت، مستند به اظهارنامه رسمی یا گواهی بیمه داراییها .
4ـ تأیید اعتبار از سوي بانک یا مؤسسات مالی و اعتباري معتبر تا سقف مبلغ موضوع مناقصه .
تبصره 1ـ بالاترین عدد کسب شده از جزءهاي (1) تا (3) بنـد « ب» ایـن مـاده، مبنـاي محاسـبات مـی باشـد و در
صورتی که بالاترین عدد محاسبه شده از مبلغ برآوردي مناقصه کمتر باشد، امتیاز مالی به تناسب کاهش مییابد .
تبصره 2ـ در صورت ضرورت، نسبتهاي فوق با توجه به شرایط اقتصادي و اجرایی با پیشنهاد سـازمان و تصـویب
هیئتوزیران بهنگام میشود .
ماده 26ـ ارزیابی مشتریان قبلی
الف ـ براي تعیین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی از کالاي مورد نظر، اخذ اطلاعات مربوط به نشانی مشـتریان عمـده،
موضوع و مبلغ قراردادها از طریق استعلام ارزیابی لازم است .
تبصره ـ ارزیابی مشتریان قبلی از طریق خود اظهاري و ارائه مدارك لازم و با تشخیص و مسـئولیت مناقصـه گـزار
قابل پذیرش میباشد .
ب ـ امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی با توجه به مـواردي نظیـر کیفیـت کـالا، عملکـرد در دوره بهـره بـرداري، کی فیـت
خدمات پشتیبانی و انجام بموقع تعهدات تعیین میشود .
پ ـ میانگین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی در حداکثر پنج سال گذشته، ملاك تعیین امتیاز یاد شده خواهد بود .
ماده 27ـ ارزیابی استانداردها
الف ـ اگر حداقل استانداردهاي الزامی در استعلام ارزیابی قید شده باشد، متقاضیان باید حصول استانداردهاي یـاد
شده را اثبات کنند. این استانداردها میتواند شامل استانداردهاي کیفیت، استانداردهاي تولید، نصب یا بهرهبـرداري
باشد. چنانچه استانداردهاي لازم تأمین نشود، میتوان مناقصهگران فاقد شرایط را بدون در نظر گرفتن سایر معیارها
رد کرد. ارائه اسناد و گواهینامههاي معتبر یا بازدید کارشناسی میتواند مـلاك عمـل قـرار گیـرد . حتـی المقـدور در
صورت وجود استفاده از استانداردهاي بومی و ایرانی اولویت دارد .
ب ـ اگر استانداردهاي ترجیحی که کارایی، دوام و سایر ویژگیهاي فنی کالا را بـیش از حـداقل مـورد نیـ از تـأمین
میکنند، در استعلام ارزیابی تعیین شده باشند، براي امتیازدهی استانداردها میتوان به روش متعارف (مذکور در بند
« ب» ماده (9) این آییننامه) عمل کرد و در این صورت، روش امتیازدهی باید در استعلام ارزیابی تشریح شود .
ماده 28 ـ نظام تضمین کیفیت
الف ـ نظا م تضمین کیفیت بر اساس گواهینامههاي تضمین کیفیت نظیر سري 9000 ISO یا سایر گواهینامههـاي
معتبر کیفیت تعیین میشود. در موارد خاصی که گواهینامههاي تضمین کیفیت موجود نباشد، باید با توافـق کارفرمـا
و مناقصهگر روشهایی نظیر بیمهنامه یا بازرسی فنی حین ساخت پیشبینی شود .
ب ـ موارد زیر باید بر اساس خوداظهاري مناقصه گران تعیین شود. حداقلهاي مربوط به هر مورد نیز بایـد حسـب
مورد در اسناد استعلام قید شود :
1ـ نحوه تضمین محصولات و گارانتی .
2ـ نحوه تأمین خدمات پس از فروش (وارانتی) در محل استفاده .
3ـ چگونگی بستهبندي و حمل و نقل .
4ـ چگونگی نصب .
5ـ آموزش کاربرد و نگهداري و تعمیرات .
ماده 29ـ ظرفیت تولید
ظرفیت تولید بر اساس بازدید، ارائه پروانهها یا مجوزهاي تولید تعیین میشود. هرگاه اثبات شود که مناقصهگري به
دلیل تکمیل ظرفیت تولید، قادر به تأمین کالاي مورد مناقصه نیست، بدون در نظر گرفتن سایر معیارهاي مندرج در
ماده (24) این آییننامه از فهرست کوتاه حذف میشود .
معاون اول رئیس جمهور ـ پرویز داودي