اصول قرارداد پیمانکاری خدمات چیست؟ چه ویژگیهایی دارد؟
احتمالا در فضای کسبوکار خود تاکنون نام قرارداد پیمانکاری را شنیدهاید. این قرارداد در دسته پر استفادهترین قراردادهای استخدامی مانند قرارداد کار است که نوعی رابطه خاص میان طرفین آن ایجاد میکند. به طور خلاصه میتوان گفت قرارداد پیمانکاری، قراردادی است که در آن یک طرف که کارفرما نام دارد، انجام برخی امور خاص موضوع قرارداد را تحت شرایطی خاص (مدت زمان معین، دستمزد و…) به شخصی حقیقی یا حقوقی که پیمانکار یا مجری نام دارد، واگذار میکند.
به طور معمول تصور میشود که قراردادهای پیمانکاری تنها در امور عمرانی نظیر ساختوساز ساختمان به کار میرود اما به دلیل ظرفیت بالای این نوع قرارداد میتوان از آن در زمینه امور پروژهای مانند حمل و نقل، نظافت و امور خدماتی، طراحی وبسایت و نرمافزار و… استفاده کرد. در اصطلاح به قراردادهای پیمانکاری غیرساختمانی قرارداد پیمانکاری خدمات گفته میشود. در این نوشتار قصد داریم تا با ویژگیها و اصول قرارداد پیمانکاری خدمات مطالبی را ذکر کنیم. اگر بخواهید به صورت کلی در مورد این قرارداد بدانید میتوانید سری به مطلب قرارداد پیمانکاری خدمات بزنید.
اصول قرارداد پیمانکاری خدمات
همانطور که گفته شد قرارداد پیمانکاری خدمات از جنبههای مختلف مانند قرارداد پیمانکاری عمرانی است و بندهای عمومی قرارداد پیمانکاری را داراست. اما تفاوتهایی از جنبه خدمات موردنظر وجود دارد که میتواند اصول قرارداد پیمانکاری خدمات را به نسبت سایر قراردادها، فنیتر و پیچیدهتر کند. در مطلب مزایا قرارداد پیمانکاری خدمات به صورت جزئی در مورد نقاط مثبت این قرارداد صحبت کردهایم.
در ادامه با ذکر یک مثال سعی میشود تا نکات خاص این قرارداد بررسی شود.
فرض کنید شما صاحب یک کسبوکار فروش کالاهای الکترونیکی مانند موبایل و لپتاپ هستید و قصد دارید برای توسعه تجارت خود، یک وبسایت فروشگاه اینترنتی تاسیس کنید. در این حالت ممکن است استفاده از قرارداد پیمانکاری خدمات گزینه مناسبی باشد. حال با این فرض به سراغ بندهای خاص قرارداد پیمانکاری میرویم.
بندهای عمومی مانند مشخصات طرفین، مدت قرارداد، دستمزد، حل اختلاف، فسخ و… حاوی نکاتی است که بستگی به موضوع خدمات موردنظر دارد اما اغلب تابع شرایط کلی پیمانکاری خدمات است. در ادامه برخی توصیههایی که در تدوین این بندها و برخی بندهای اختصاصی وجود دارد ذکر میشود.
در بند موضوع قرارداد این دسته قراردادها، باید نکات دقیق خدمات موردنیاز ذکر شود. اغلب در پروژههای خدماتی بزرگتر، شرح خدمات موردنظر و مشخصات فنی دقیق آن، در قالب پیوستی جداگانه به قرارداد ملحق میشود. مثلا در فرض ما، میتواند موضوع قرارداد شامل طراحی وبسایت، وبلاگ یا مجله وبسایت، اتصال به درگاه بانکی و همچنین پشتیبانی فنی سه ماهه باشد. جزئیات این خدمات باید به روشنی در قسمت موضوع قرارداد یا پیوست آن ذکر شود.
با فرض آنکه بند مبلغ قرارداد، با هزینه ده میلیون تومان مورد توافق طرفین است، باید چگونگی روند پرداختها هم تصریح شود. به طور مثال ممکن است کارفرما شرط کند که با پیش پرداخت مبلغ سه میلیون تومان (سی درصد مبلغ کل قرارداد) کار آغاز شود و درصورت پیشرفت روند طراحی وبسایت براساس گزارشهای پیمانکار، پرداختهای بعدی متعاقباً انجام شود. گاهی جدول پرداختهای دستمزد هم مانند مشخصات فنی موضوع قرارداد، در پیوستی جداگانه به قرارداد پیمانکاری خدمات ضمیمه میشود. همچنین بایستی سازوکار گزارشدهی و نظارت کارفرما بر فرایند پروژه مشخص شود، چراکه بیشترین اختلافات در قراردادهای پیمانکاری خدمات، ناشی از ابهام در تعهدات طرفین است.
در مواقع لازم ممکن است ضمانت حسن انجام کار هم در بندی جداگانه مثلا در قالب تسلیم سفته توسط پیمانکار، تعیین تکلیف شود. در این صورت تعداد سفتهها، تاریخ و مبلغ دقیق آنها و شرایط عودت یا ضبط آن باید به روشنی تصریح شود.
نکات محرمانگی قرارداد پیمانکاری خدمات
برخی امور خدماتی در قالب پیمانکاری حاوی اسرار تجاری خاصی هستند. مثلا در فرض ما، ممکن است طراح وبسایت که به حکم قرارداد، پشتیبانی فنی سه ماهه وبسایت را برعهده دارد، به اسناد و اطلاعاتی دسترسی داشته باشد که حفظ آنها برای تجارت کارفرما ضروری است؛ این اطلاعات میتواند شامل اطلاعات شخصی مانند ایمیل و یا رسید پرداختهای کاربران و مشتریان وبسایت باشد. در این صورت توصیه میشود یک بند اختصاصی تحت عنوان محرمانگی یا عدم افشا تدوین شود و به صراحت موارد موردنظر کارفرما ذکر شود. برخی اوقات در پروژههای پیمانکاری بزرگ و حساس، ممکن است موضوع محرمانگی در قالب قراردادی جداگانه تحت عنوان قرارداد عدم افشا یا محرمانگی اطلاعات تعیین تکلیف شود.